Bijeg

Izdanje iz 1996. godine, priređeno prema izdanju iz 1917. godine, ponovo je oživelo jedan od najvažnijih romana hrvatske književne modernosti. Delo je prvi put objavljeno 1909. godine i smatra se najboljim romanom hrvatske modernosti.

Roman prati život Đure Andrijaševića, darovitog, ali emotivno nestabilnog mladog intelektualca. Priča počinje u vozu kojim se Đuro vraća iz Beča za Slavoniju, a uglavnom je ispričana kroz njegova sećanja, dnevničke zapise i unutrašnje monologe. Čitalac prati njegovo detinjstvo u Senju, školovanje u Rijeci i Beču, studentske dane, ljubavne veze (Zora, Vera), finansijske i egzistencijalne krize i na kraju život provincijskog profesora u Senju.

Nehajev maestralno prikazuje defabularizaciju – radnja je sporija, a akcenat je na psihološkoj analizi, stanju svesti i unutrašnjim sukobima glavnog junaka. Đuro je tipičan moderan suvišan čovek: talentovan, osetljiv, pun ideala, ali nesposoban da se suoči sa realnošću srednje klase, finansijskim problemima i društvenim očekivanjima. Njegovo bežanje od stvarnosti (u alkohol, književnost, ljubav ili provinciju) završava se tragično - propadanjem i potpunom bespomoćnošću.

Delo sadrži snažne autobiografske elemente (Nehajev je, kao i Đura, studirao u Beču, živeo u provinciji i nosio se sa unutrašnjim krizama). Kombinuje društvenu kritiku, psihološku dubinu i moderne tehnike pripovedanja (monolozi, pisma, dnevnik). Kritika ga često poredi sa delima Turgenjeva, Flobera i Gončarova (Oblomova).

Danas se Bijeg smatra klasičnim štivom i jednim od najreprezentativnijih djela koja oslikavaju intelektualnu krizu na prijelazu iz 19. u 20. vek u hrvatskom društvu. Nehajev (1880–1931) ostavio je dubok trag ovim romanom kao istaknuti predstavnik hrvatske moderne – romansijer, dramaturg i kritičar.