Sabrana djela XVII: Sveske

Beležnice predstavljaju jedno od najznačajnijih dokumentarnih dela u opusu Ive Andrića. Za razliku od njegovih romana i kratkih priča, ovo delo nema jedinstvenu radnju niti glavne likove. Reč je o zbirci ličnih beleški koje je pisac vodio tokom nekoliko decenija, a koje su objavljene nakon njegove smrti u obliku dvanaest zasebnih tomova: Pepita sveska, Crna knjiga, Šarena knjiga, Zelena knjiga I, Plava knjiga, Smeđa knjiga, Zelena II, Svetlozelena mala sveska, „Riđa“ sveska, Crna registar-beležnica, Siva sveska i Odvojeni listovi. Naslovi odgovaraju izgledu originalnih svezaka, čime je očuvan autentičan raspored autorovog rukopisnog nasleđa.

Spisi obuhvataju kratke eseje, aforizme, dnevničke zapise, skice za buduća dela, zapažanja o ljudima i istorijskim događajima, kao i razmišljanja o umetnosti, jeziku, religiji, prolaznosti i smislu života. Upravo u ovim beleškama mogu se prepoznati mnoge ideje koje će kasnije biti razvijene u romanima poput „Na Drini ćuprija“, „Travnička hronika“ i „Prokleta avlija“. Iz tog razloga, „Beležnice“ su dragocen izvor za proučavanje Andrićevog stvaralačkog procesa. Njihova vrednost nije samo književna, već i biografska i filozofska, jer otkrivaju način na koji je Andrić posmatrao svet, oblikovao svoje misli i pripremao materijal za dela koja su ga učinila jednim od najvećih pisaca srpske i južnoslovenske književnosti.