Judita

Izdanje epa „Judit“ Marka Marulića, objavljeno 1950. godine (izdala Matica Hrvatska, povodom pola milenijuma od autorovog rođenja), predstavlja jedno od najvažnijih dela u istoriji hrvatske književnosti. Napisana 1501. godine, a prvi put štampana 1521. godine, „Judit“ nosi titulu prve umetničke pesme ispevane na hrvatskom jeziku (splitski čakavski dijalekat), zbog čega se Marulić opravdano naziva „ocem hrvatske književnosti“. Ep, u šest pevanja, prati starozavetnu priču o pobožnoj i hrabroj udovici Juditi koja spasava svoj rodni grad Betuliju od opsade asirske vojske koju predvodi general Olofern. Marulić vešto kombinuje biblijski predložak sa renesansnom poetikom i tradicijom domaćih dvostruko rimovanih dvanaestoričnih pesama, dajući priči snažnu alegorijsku dimenziju. U vreme kada su hrvatski krajevi bili pod stalnom pretnjom osmanskog osvajanja, lik Judite služio je kao simbol otpora, vere i nade u pobedu dobra nad nadmoćnim zlom. Ovo izdanje iz 1950. godine nije samo književni spomenik, već i filološki dragulj koji je približio Marulićeve stihove savremenom čitaocu, ističući neprocenjiv značaj njegovog dela za oblikovanje hrvatskog kulturnog i jezičkog identiteta.