Iz bosanske romantike: novele

Ovo je najpoznatija knjiga bosanskohercegovačkog pisca Šemsudina Sarajlića (1887–1960). Zbirka sadrži nekoliko romana i kratkih priča u kojima autor majstorski dočarava atmosferu bosanskih gradskih mahala, sela i porodičnog života u prelaznom periodu iz osmanske u austrougarsku, a zatim u novu jugoslovensku epohu.

Sarajlićevi romani odišu toplinom, blagom ironijom i dubokim poznavanjem bosanskog svakodnevnog života. Piše o starim običajima, iftarima, teferičima, sevdalinkama, porodičnim dramama, siromaštvu i ponosu, ljubavima i sukobima između tradicije i novog vremena. Njegovi likovi – stari hodže, siromašni zanatlije, mlade devojke, gorštaci – su živi i ubedljivi, a jezik je bogat bosanskim koloritom, izrazima i frazama koje su sada deo kulturne baštine.

Knjiga predstavlja vrhunac takozvanog bosanskog romantizma u književnosti – pokreta koji spaja realistične prikaze života sa romantičnom nostalgijom za starom, patrijarhalnom Bosnom koja polako nestaje. Sarajlić ne idealizuje prošlost, već je prikazuje sa puno ljubavi i razumevanja, što ovu zbirku čini dragocenim svedočanstvom bosanske društvene i kulturne istorije.

Od bosanskog romantizma, smatra se klasikom bosansko-hercegovačke književnosti između dva rata i jednim od najlepših prikaza starog Sarajeva i bosanskog miljea u našoj književnosti.