Život za opanke

Život za opanke je zbirka kratkih priča koju je Ivo Balentović (1913–2001), rođen u Županjcu, objavio 1936. godine kao svoj književni debi (samostalno izdanje). Time se učvrstio kao jedan od predstavnika međuratne slovenske proze, uz autore poput Josipa Kozarca ili Slavka Kolara. Balentović je tada imao samo 23 godine, a zbirka je odmah dobila pozitivne kritike jer je donela svež, autentičan prikaz života u Posavini.

Knjiga se sastoji od nekoliko kratkih priča i kratkih povesti koje crpe materijal iz ruralne Slavonije – iz šokačkih sela uz reku Savu. Naslov Život za opanke je simboličan: opanke predstavljaju tradicionalni, siromašni seljački život, naporan rad na zemlji, vezanost za tradiciju i borbu za goli opstanak u vreme kada je selo počelo da doživljava duboke promene pod uticajem kapitalizma i modernizacije.

Balentović piše realistično, sa snažnim društvenim angažmanom, ali i sa lirskim, emotivnim tonom. Njegovi likovi su seljaci, radnici, mladi ljudi koji odlaze u Ameriku ili gradove, žene koje nose teret svojih porodica, stariji koji čuvaju stare običaje. Opisuje siromaštvo, glad, nepravdu, sukobe između starog i novog, eksploataciju seljaka od strane trgovaca i lihvara, ali i toplinu porodičnih veza, šokačke svadbe, običaje i lepotu pejzaža uz Savu. Proza je sentimentalno-serijska, sa naglaskom na psihologiji likova i društvenoj kritici.

Ova zbirka označava početak Balentovićevog dugog književnog puta. Kasnije je napisao još tridesetak knjiga - romana, zbirki priča, poezije, putopisa, dečjih knjiga i publicistike. Živeo je u Županji, Zagrebu, Istri (Umag), prevodio sa bugarskog i drugih jezika, uređivao list Susreti i ostao veran temama slavonskog i istarskog kraja.

Život za Opanku danas se smatra važnim dokumentom hrvatske regionalne književnosti 20. veka, svedočanstvom o životu u Posavini uoči Drugog svetskog rata. Delo je autentično, toplo i nostalgično, a istovremeno kritički osvešćeno. Zbirka ostaje svedok jednog nestajućeg sveta šokačkih sela i njihovih „opanaka“.