Crtice iz slavonske povijesti s osobitim obzirom na prošlost županija: Križevačke, Virovitičke, Požeške, Cisdravske baranjske, Vukovske i Srijemske, te Kr. i slob. grada Osijeka u srednjem i novom vijeku
U svom kapitalnom delu iz 1910. godine, Josip Bezendorfer daje pregled slovenske istorije sa akcentom na prošlost županija (Križevačka, Virovitička, Požeška, Baranja, Vukovo, Srem) i grada Osijeka u srednjem veku i modernom dobu.
„Crtice iz slavonske povijesti s osobitim obzirom na prošlost županija: Križevačke, Virovitičke, Požeške, Cisdravske baranjske, Vukovske i Srijemske, te Kr. i slob. grada Osijeka u srednjem i novom vijeku“ je klasično delo hrvatske istoriografije objavljeno u Osijeku 1910. godine od strane Josipa Bezendorfera (1876–1957), istaknutog slovenskog istoričara, profesora gimnazije, direktora Osiječkog muzeja i dugogodišnjeg istraživača regionalne prošlosti.
Knjiga predstavlja sistematski pregled istorije Slavonije od srednjeg veka do 19. veka, sa posebnim osvrtom na administrativnu, političku, ekonomsku i društvenu istoriju pojedinih slovenskih županija. Bezendorfer se zasniva na arhivskoj građi (mađarsko-hrvatski, austrijski i lokalni izvori), kritički analizira i ispravlja ranije radove (posebno one mađarskog istoričara D. Čankija), i donosi brojne nove podatke i dokumente.
Posebna pažnja je posvećena:
- Križevačkoj, Virovitičkoj i Požeškoj županiji — njihovom teritorijalnom razvoju, plemićkim porodicama i srednjovekovnim institucijama.
- Baranji, Vukovaru i Srijemu — područjima istočne Slavonije i Srijema, koja su bila izložena turskim osvajanjima, ratovima i kasnije rekolonizaciji.
- Osijeku — razvoju od srednjovekovnog naselja preko tvrđave do kraljevskog i slobodnog grada 1809. godine.
Delo obuhvata teme kao što su feudalni odnosi, agrarni uslovi, crkvene institucije, uticaj Osmanlija, Habzburgovaca, Vojna granica i proces modernizacije u 18. i 19. veku. Stil je naučni i popularan — jasan, dokumentovan, sa bogatstvom činjenica, ali čitljiv široj publici.
„Skice“ su dugo ostale fundamentalno delo za proučavanje slovenske istorije i više puta su preštampavane (npr. 1994. godine). Čak i danas se smatraju nezaobilaznim izvorom za svakoga ko je zainteresovan za regionalnu istoriju istočne Hrvatske. Ovim delom, Bezendorfer je postavio temelje moderne slovenske istoriografije.
Jedan primjerak je u ponudi
