Diljem doma: zapisci i priče

Oko kuće: Beleške i priče je knjiga hrvatskog realističkog pisca Ksavera Šandora Đalskog (rođenog Ljubomil Tito Josip Franjo Babić, 1854–1935), objavljena 1899. godine. Delo pripada zreloj fazi stvaralaštva autora i nastavlja tematski krug njegovih najpoznatijih dela kao što su Pod starim krovovima, U novom dvoru i Na svojim grudima.

Zbirka sadrži niz kraćih proznih beleški, skica i priča u kojima Đalski vešto prikazuje život Hrvatskog Zagorja i šireg zavičaja krajem 19. veka. Glavne teme su propadanje starog plemstva, promene u društvenim odnosima, seoski i agronomski život, psihologija likova i suptilni prikazi prirode i atmosfere zagorskih vlastelinstva. Pisac, sa realističkom preciznošću i blagom lirskom notom, prikazuje opadajuće plemstvo, seljake, intelektualce i obične ljude, često sa naglaskom na društvenim kontrastima, moralnim dilemama i nostalgičnim pogledom na prošlost.

Stil je karakterističan za Đalskog: poetski realizam sa bogatim opisima enterijera, pejzaža i unutrašnjeg sveta likova. Jezik je uglađen, književan, sa dijalekatskim elementima koji dodaju autentičnost. Delo odražava autorovo duboko poznavanje zagorskog miljea (i sam je bio plemićkog porekla iz Gredice kod Zaboka) i njegov kritički, ali saosećajni stav prema hrvatskoj društvenoj stvarnosti u vreme austrougarske dominacije.

Oko doma se smatra jednom od Đalskog reprezentativnih zbirki kratke proze i važnim delom hrvatske realističke književnosti. Danas je originalno izdanje iz 1899. godine tražena antikvarska retkost, posebno primerci u dobrom stanju sa očuvanim koricama. Knjiga ima visoku bibliografsku i kolekcionarsku vrednost za ljubitelje hrvatske književnosti 19. veka i istraživače Đalskog opusa.