Zadarski kalendar iz benediktinskog samostana svetog Krševana (1322.)

Naučna monografija „Zadarski kalendar iz benediktinskog manastira Sv. Zlatousta (1322)“, koju su priredili dr. sc. Josip Balabanić i dr. sc. Josip Kolanović, predstavlja prvu kompletnu obradu i kritičko izdanje izuzetno važnog srednjovekovnog rukopisa. Rukopis je nastao u skriptorijumu zadarskih benediktinaca u junu 1322. godine, ali je ubrzo nakon sastavljanja odnet iz Zadra i od 1605. godine se čuva u čuvenoj Bodlejanskoj biblioteci Univerziteta u Oksfordu (pod oznakom MS Canonici Liturgici 277).

Originalni rukopis je napisan na pergamentnim listovima i sadrži ukupno šest listova, odnosno dvanaest stranica gustog teksta i tabela. U sadržajnom smislu, kombinuje liturgijski kalendar i naučno-astronomski deo. Pored hrišćanskog martirologa i praznika specifičnih za Zadarsku crkvu (kao što je pomen Sv. Zlatousta, Sv. Anastasije i Sv. Zoile), kodeks pruža izuzetno napredne astronomske proračune.

Predstavlja najstariji sačuvani astronomski tekst u Hrvatskoj i prvi pisani dokument na hrvatskom jeziku sa podacima efemerida (tabele kretanja Sunca i Meseca) i najranijom sistematskom upotrebom arapskih brojeva. Pored arapskih brojeva, u rukopisu se koriste i rimski brojevi, a kalendar nudi izračunavanja ravnodnevica, solsticija i određivanje pokretnih praznika.

Ova bogato opremljena monografija donosi kompletan faksimil originala u boji, transkripciju i prevod sa latinskog, i opsežne studije koje dokazuju visok nivo pismenosti u prirodnim naukama u Zadru 14. veka i njegovu direktnu integraciju u evropske naučne tokove.